« بيانيه كميته دانشجويي محققین جوان نظام پرستاري به مناسبت روز دانشجو »

هر ساله با فرا رسيدن 16 آذر برگ روشني برداشته هاي قشر دانشجو افزوده مي شود قشر دانشجو به دليل روحيه آزاديخواهانه و تحول طلبانه و آرمانگراي خود به عنوان نبض تپنده توده هاي مردم در برآورد و مطالبه خواسته ها و حقوق جامعه نقش اساسي را ايفا مي كند و به همان اندازه نيز سكان رهبري و هدايت لايه هاي زيرين و بنيادين اجتماع در زمينه تحولات سياسي و اجتماعي و صنفي را در دست دارد و به همين دليل مهر تعقل و انديشه و انتقاد سازنده بر پيشاني دانشجو خورده است اين خود سندي است بر اينكه دانشجو حق طلب، عدالت خواه و تحول گرا  باشد و هيچ وقت به وضع موجود راضي نباشد. در آستانه اين روز باشكوه خود به عنوان دانشجوي پرستاري و همگام با ساير دانشجويان بر خود لازم دانستيم تا ضمن تبريك اين روز به دانشجويان پرستاري خود و ديگران را متوجه چندين نكته اساسي در ارتباط با مسائل مهم حرفه و اتفاقات تاثیر گذار با تاکید بر محوریت دانشجوابيش از پيش متوجه سازيم.

1- آنچه كه از تكرار نام دانشجو در ذهن تداعي مي شود بدون شك شور و نشاط و انگيزش تحول و جنبش است و تمامي حركت ها و خيزش هاي علمي و صنفي و بنيادين هر رشته اي از تفكر نقادانه و رو به جلو دانشجو شكل مي گيرد. مسلماً در متن هر حركتي انبوهي از سوالات اساسي و بنيادين است كه پاسخگويي به آن در ذهن دانشجو او را وادار به دانستن و آگاهي وشناخت از حرفه خود مي كند. اما به راستي چند درصد از ما دانشجويان پرستاري تا كنون به سوال هايي كه در ذهن مان تداعي مي شود جواب درست داده ايم. چند در صد از ما دانشجويان به حق و حقوق خود آشناسي داريم و يا با آشنايي با آن تمايل نشان مي دهيم و چه تعداد از ما اگر قانون جديدي در ارتباط با آموزش و كارآموزي و يا در مقطع بالاتر صنف و نظام تازه شكل گرفته مان وضع مي شود به درست و يا نادرست بودن آن لحظه اي فكر مي كنيم و هزار سوال بي پاسخ ديگر كه شكوفايي و تفكر نقادانه را از ذهن دانشجو گرفته است. هنگامي كه دانشجوي پرستاري ناآشنا و ناآگاه به مسائل و اتفاقات پيرامون خود است چه توقعي از او مي رود كه پيش آهنگ يا پيش رو و پشتيبان حرفه و صنف خود باشد؟

آنچه كه جو فعلي پرستاري به آن محتاج است تغيير ديدگاه و نگرش نو است تنها دانش آكادميك و مدون، ملاك تحول نخواهد بود چرا كه علم به تنهايي قادر به تشخيص حق از ناحق و صحیح از غلط نيست. دانشجوي پرستاري صرفاً علم گرا يعني دانش آموز پرستاري و جایي كه مشغول به تحصيل در آن است دانشكده نيست بلكه مدرسه پرستاري است دانشجو يعني جسارت براي كشف حقيقت و نه لجاجت با خود و آينده حرفه كاري خود. تنها نشستن و دست به روي دست گذاشتن سودي ندارد بايد معترض بود. فرياد برآورد، دليل آورد و اثبات كرد.

2-كميته دانشجويي محققين جوان پرستاري با اعضاي دانشجویي خود، فلسفه تشكيل خود را راه اندازي و جهت گيري اين حركت هاي صنفي براي خروج از اين بن بست فكري و صنفي مي داند لذا لبه تيغ انتقاد را به سوي دانشجويان پرستاري كه خود نيز دانشجوي پرستاري هستيم گرفته ايم و عقيده بر اين است كه تا زماني كه دانشجويان از وظيفه اصلي كه همانا آگاهي و روح بخشي به فعاليت هاي صنفي است دور مانده اند نتيجه اي جز پرداختن به كارهاي لغوو حاشيه اي نداريم كه عاقبتي جزء غل و زنجير كردن دست و پاي دانشجوي پرستاري به كارهاي كليشه اي و محروم كردنش از تفكر انتقادي توسط مربيان و اساتيد بي تفاوت نيست، كه همين عامل بي تفاوتي پاشنه آشیل جنبش هاي پرستاري در سطح دانشجويي است.

3- در جامعه و صنف 150 هزار نفري پرستاران، هر روز اتفاقات و مسائلي پيرامون اين حرفه اتفاق مي افتد كه بر ما دانشجويان لازم است كه تمام اين اتفاقات و قوانين جديد و عملكرد درست و يا نادرست صنف خود را بشناسيم واز اختلافات گروه هاي پرستاري و جنگ و دعواهای بي اساس و به دور از روحيه جنبش صنفي اطلاع داشته باشيم كه نمود آن در انتخابات اخير چه قبل و چه بعد از آن اتفاق افتا د و نتيجه كارهاي غير حرفه اي و غرض ورز هاي شخصي كه در نشريات دو سويه ديديم تاسف و اعتراض شديد اين كميته را در پي داشت.

كميته محققین جوان نظام پرستاري بدون وابستگي به گروه و تفكر شخص خاصي با تكيه بر اهداف آئين نامه اي و به دور از جنجال هاي سياسي پرستاري ناراحتي عميق خود را از حركت هاي غرض ورزانه و بدبینانه ای که پرستاران را از تحول و جنبش و حق خواهی به دور می کند ابراز می دارد،حرکتهایی که منشا آن نه در معاندان و بدخواهان خارج حرفه بلکه منشا آن در متن خانواده پرستاری است. آنچه که معلوم و مشخص است ضعف و عقب ماندگی صنف پرستاری تا به امروز در همه جنبه های علمی،فرهنگی و صنفی ،حاصل سکوت و ناکارآمد بودن تمام گروهها اعم از گروههای صنفی و اجرایی پرستاری،پرستاران ،اساتید و مربیان و دانشجویان می باشدو نباید با نسبت دادن کوتاهی و نقصان به گروهی خاص خود را مبرا و مصون نگه داشت . ما دانشجویان پرستاری در کمیته محققین پرستاری معتقدیم که رفع بسیاری از این بدبینی ها و عملکرد های ضعیف صنفی در سایه تفاهم و نزدیکی همه گروههای پرستاری و ارج نهادن به پیشرفت حرفه پرستاری میسر می شود باید دانست که این تیر های دشمنی که نتیجه غرور و کج اندیشی دو سویه این دعواهاست همه کمانه می شود و بر پیکره جامعه پرستاری به نشانه خواهد رفت وحاصل این دعواها و غافل ماندن از اصل پيشرفت پرستاري نتيجه اي جز حضور كمرنگ و بي انگيزه پرستاران در انتخابات نبود كه بايد همه گروههاي پرستاري را به عملكرد ضعيف چندين ساله متوجه سازد.

4- بايد بدانيم كه موجوديت حرفه پرستاري در زمان حاضر و مقبوليت آتي فعاليت صنفي پرستاران در ميان مسئولين و جامعه وابسته به تلاش هاي سازمان نظام پرستاري است  در صورتی که در عقبه آن حمایت های حساب شده همراه با انتقاد های سازنده همه گروههای پرستاری باشد پس حضور كمرنگ در انتخابات نبايد به معني كنار رفتن قشر دانشجو از صحنه مطالبه و انتقاد تلقي شود بلكه در اين شرايط لازم است اين خلأ فكري و حضوري ساير پرستاران بوسيله دانشجويان پرستاري پر شود و پشتيبان برنامه هاي آتي سازمان در دور دوم بود كه مي توان با ارائه طرح ها و پيشنهادها و انتقادها در سرنوشت حرفه خود سهيم بود.

بايد به اين باور و يقين برسيم كه تا زماني كه در حق پرستار و دانشجوي پرستاري ظلم و بي عدالتي روا مي دارند هر روز روز دانشجو و هر سال، سال دانشجوست

آسپرین داروی معجزه آسا

چند رشته مطالعات تازه نشان می دهد که آسپيرين می تواند در برابر سرطان دهان، حلق و مری و همچنين روده از بدن محافظت کند.از يک سو محققان ايتاليايی می گويند که مصرف مرتب آسپيرين برای مدت پنج سال خطر ابتلا به سرطان دهان، حلق و مری را به ميزان دو سوم کاهش می دهد و دو گروه ديگر در آمريکا از تاثير مثبت آسپيرين در پيشگيری از سرطان روده خبر می دهند.اين يافته ها بر شواهد قبلی که نشان می دهد آسپيرين يک داروی معجزه آساست می افزايد.مطالعات قبلی نشان داده است که اين قرص، که بيش از يک قرن پيش ساخته شد، می تواند به پيشگيری از سرطان ريه کمک کند.اکثر مردم اين دارو را برای تسکين درد به کار می برند، اما استفاده از آن برای حفاظت در برابر بيماری های قلبی و حتی آرتروز نيز رايج است.

مطالعات در ايتاليا

يافته های تازه حاصل مطالعاتی است که اخيرا دانشمندان موسسه تحقيقات داروسازی در ميلان انجام داده اند.آنها اطلاعات حاصله از سه پژوهش جداگانه شامل 965 بيماری سرطانی و 1779 نفر که به خاطر ساير ناراحتی ها در بيمارستان بستری شده بودند را تجزيه و تحليل کردند.دانشمندان دريافتند در افرادی که برای مدت پنج سال يا بيشتر به طور مرتب از آسپيرين استفاده کرده اند در مقايسه با ساير افراد، احتمال ابتلا به سرطان دهان، حلق و مری به ميزان دو سوم کاهش يافته است.
دانشمندان بر اين باورند که اگر مردم مصرف آسپيرين را به خصوص برای خواص ضدسرطانی آن هرچه زودتر آغاز کرده باشند، تاثير آن حتی از اين نيز بيشتر خواهد بود.با اين حال برای ارزيابی بيشتر اين موضوع و کشف عوارض جانبی احتمالی استفاده درازمدت از آسپيرين، به مطالعات مفصل تری نياز است.
دکتر کريستينا بوستی، پژوهشگر اصلی اين مطالعه، از نتايج آن تمجيد کرد و گفت: "نتايج اين مطالعه دانش ما را درباره فوايد بهداشتی اين داروی خارق العاده تقويت می کند و حکايت از آن دارد که شايد مصرف اين دارو در آينده به عنوان شيوه موثری برای حفاظت از بدن در برابر سرطان شناخته شود."
دکتر ريچارد سوليوان، سرپرست برنامه های درمانگاهی موسسه "تحقيقات سرطان بريتانيا" نيز گفت: "آسپيرين را بايد يکی از مهم ترين يافته های تاريخ داروشناسی دانست." وی گفت: "به نظر می رسد آنچه زمانی به عنوان تنها يک مسکن ساده ساخته شد، دارای آثار فراگير مفيدی بر سلامتی باشد." با اين حال او افزود: "ما هنوز در مرحله ای نيستيم که بتوانيم به همه مردم توصيه کنيم به مصرف روزانه آسپيرين روی آورند، زيرا به تحقيقات بيشتری در مورد تاثير آن و عوارض جانبی احتمالی آن در دراز مدت نياز داريم." "با اين حال به نظر می رسد اين دارو می تواند به بخش مهمی در روند پيشگيری از سرطان بدل شود."

داستان کشف آسپرین

فردریک بایر (Fredrich Bayer) در سال 1825 بدنیا آمد. پدر او یک نساج و رنگرز پارچه بود و طبق عادت آن زمان وی در ابتدا شغل و حرفه پدر را برای کار انتخاب کرد و پس از مدتی فعالیت با پدر، در سال 1848 تشکیلاتی مشابه برای خود راه اندازی کرد و در آن حرفه بسیار هم موفق شد.

تا قبل از 1856 برای رنگرزی از مواد رنگی طبیعی استفاده می شد اما با کشف و صنعتی شدن ساخت رنگهای حاصل از مواد نفتی، بایر که پتانسیل موجود در این کشف را بخوبی احساس کرده بود با کمک شخصی بنام فردریک وسکوت (Friedrich Weskott) کمپانی Bayer را راه اندازی کرد.

بایر در ماه می سال 1880 در گذشت و تا آن زمان کمپانی هنوز در فعالیت رنگرزی مشغول بود، اما شرکت تصمیم گرفت با استخدام تعدادی شیمیدان نوآوری هایی در این صنعت بوجود آورد و این اتفاق هم افتاد اما نه در صنعت رنگرزی.

هنگامی که فلیکس هوفمن (Felix Hoffmann) در حال انجام آزمایش با یکسری از ضایعات رنگی بود تا شاید بتواند دارویی برای درمان درد ناشی از بیماری پدرش بدست آورد توانست به پودری دسترسی پیدا کند که امروزه شما آنرا به نام آسپرین می شناسید.

هوفمن آسپرین را کشف نکرد

تعجب نکنید! هوفمن آسپرین را دوباره کشف کرد. آسپرین چهل سال قبل توسط یک شیمیدان فرانسوی کشف شده بود، این شیمیدان بخوبی می دانست که پودر اسید استیل-سالی-سیلیک (acetylsalicylic acid) دارای خاصیت شفا بخشی بسیار می باشد. در واقع بیش از 3500 سال بود که بشر این پودر را می شناخت چرا که در سال 1800 یک باستان شناس آلمانی که در مصر تحقیق می کرد، با ترجمه یکی از پاپیروس های مصری متوجه شد که بیش از 877 نوع مواد دارویی برای مصارف مختلف در مصر باستان شناخته شده بود که یکی از آنها همین پودر اسید بود که برای برطرف کردن درد از آن استفاده می شد.

در برخی از شواهد و نوشته های دیگری که در یونان بدست آمده است نیز مشخص شده که بشر حدود 400 سال پیش از میلاد از شیره پوست درخت بید برای درمان تب و درد استفاده می کرده است. همچنین آنها هنگام زایمان زنان از این ماده برای کاهش درد استفاده می کردند. امروزه مشخص شده که ماده موجود در این شیره چیزی جز اسید سالی-سیلیک نیست.

ثبت رسمی کشف آسپرین

در ماه مارچ 1899 کمپانی بایر رسما" محصول خود بنام آسپرین را به ثبت رساند و به دنبال آن در سایر کشورهای جهان نیز تحقیقاتی گسترده راجع به این دارو انجام گرفت بگونه ای که هنگام بازنشستگی هوفمن در سال 1928، آسپرین در تمام دنیا شناخته شده بود.

عارضه آسپرین

آسپرین در افرادی که زخم معده دارند میتواند باعث خونریزی معده شود. در کودکان تب دار آسپرین به دلیل خطر سندرم ری توصیه نمیشود.

بهترین فایده آسپرین

جلوگیری از تصلب شرایین و سکته قلبی مهمترین اثر آسپرین است.

اهميت محاسبات كلينيكي داروها در پيشگيري از عوارض دارويي در بخش هاي ويژه

يكي از مراقبتهايي كه پرستاران براي بيماران خود انجام مي دهند ، مراقبت دارويي مي باشد . بمنظور پيشگيري از عوارض دارويي ، پرستاران ضمن دادن دارو از راههاي مجاز ، مقدار داروي دستور داده شده را مي بايست محاسبه كرده و به بيمار خود بدهند . بدين منظور و بدليل زير محاسبات كلينيكي داروها از اهميت بسزايي برخوردار مي باشد .

1/ اجازه تجويز و استفاده داروها توسط پرستار در موقعيت هاي بحراني

2/ تنوع نوع روش استفاده از داروها ( بولوس ، انفوزيون )

3/ اثر گذاري بعضي از داروها با دوزهاي خيلي كم ( دوپامين )

4/ اختلاف زياد بين دوز درماني در بين داروها ( آتروپين ، بريتليوم )

5/ اختلاف كم بين حداقل و حداكثر دوز ها درماني داروها   ( ايزوپرترنول ، نيپرايد ، ليدو كائين )

6/ تغيير در مكانيسم تاثير داروها با كمترين تغيير در دوز دارو ( دوپامين )

7/ اختلاف زياد مابين دوز دارو و مقدار دارو در آمپول ها و ويالهاي   موجود ( TNG ، نيپرايد )

1/ محاسبه و تنظيم تعداد قطرات ميكرو ست حاوي دارو

60   ´مقدار داروي دستور داده شده´  مقدار حجم سرم  

-------------------------------------     = تعدادقطرات

                   مقدار كل داروي موجود

مثال : اگر 10 μ / kg / min دوپامين براي بيمار 60 كيلوگرمي تجويز شده باشد ، با توجه به اينكه يك آمپول 200 mg دوپامين در 100 سي سي

 ميكرو ست حل شود ، تعداد قطرات چند است ؟

                60  ( kg 60 ´ 10 )´ 100

          ـــــــــــــــــــــــــــــ  = تعداد قطرات

            200000 =   1000mg ´   200

حال بدون توجه به فرمول هاي روتين شما را با فرمول جديدي آشنا مي كنيم . با اين فرمول شما در عرض چند ثانيه مي توانيد بدون محاسبات فراوان و در ذهن خود سريع تعداد قطرات ميكروست حاوي دارو را حساب كنيد كه به قرار زير است :

 هرگاه هر دارويي با هر ميزاني در 100 سي سي ميكروست ريخته شود 6 قطره آن حاوي همان مقدار داروست كه ريخته شده با يك واحد كوچكتر

يعني اگر شما :

       ·           TNG 5mg در 100 سي سي ميكروست حل كرديد ، 

       ·                 6 قطره آن TNG 5μ دارد .

       ·          200 mg  دوپامين در 100 سي سي ميكروست حل كرديد، 

       ·            6 قطره آن μ200 ميكروگرم دوپامين دارد .

       ·          50 mg نيپرايد در 100 سي سي ميكروست حل كرديد ، 

       ·              6 قطره آن μ50 ميكروگرم نيپرايد دارد .

2/ محاسبه و تبديل درصدهاي دارويي به گرم

با توجه به اينكه تعداد زيادي از داروها و سرم ها ( مقدار داروي موجود در ظروف آنها به صورت درصد (%) نوشته شده است ( كلسيم ، ليدوكائين ، گلوكز هيپر تونيك ) پرستار براي رساندن مقدار داروي دستور داده شده بايد بتواند آن مقدار را محاسبه و از ظرف فوق برداشت كند .

                  درصد % = گرم در سي سي

مثال : محلول ليدو كائين 1 %

   1000 = 1 گرم                         mg 100 سي سي

      X                             1 سي سي

Mg 10 = 1000´   1

            100

حال بدون توجه به تناسب رياضي فوق توجه شما را به رابطه اي جلب

 مي كنيم كه هر گاه خواستيد مقدار دارويي كه بر حسب درصد نوشته شده است را محاسبه كنيد ، نياز به تناسب رياضي نباشد :

هر گاه غلظت دارويي با درصد مشخص شده باشد ، فقط با حذف علامت درصد ( % ) و گذاشتن رقم صفر جلوي عدد آن دارو ، يك سي سي آن دارو حاوي اين عدد بدست آمده به واحد ميلي گرم مي باشد ، مثال :

       ·          1% يعني : يك سي سي آن 10 ميلي گرم دارو دارد .

       ·          2% يعني : يك سي سي آن 20 ميلي گرم دارو دارد .

       ·          20 % يعني : يك سي سي آن 200 ميلي گرم دارو دارد .

       ·          50 % يعني : يك سي سي آن 500 ميلي گرم دارو دارد .

3 / تبديل اكي والان به گرم

       ( گرم ) جرم ملكولي   =  يك اكي والان       

               ظرفيت

ظرفيت املاح شايع مورد استفاده عبارتند از :

كلرور پتاسيم = 1  ، كلرور سديم = 1 ، سولفات منيزيم = 2

مثال :

با توجه به اينكه KCL موجود 15 % مي باشد يك سي سي آن چند ميلي اكي والان KCL دارد ؟

 mg 74500 = 5/74 گرم = 5/35 + 39 = يك اكي والان KCL                                                 

                                                 1

و چون meq 1000 = يك اكي والان است ، و mg 74500 = Meq 1000 خواهد بود ، پس يك ميلي اكي والان KCL  = mg 5/ 74 خواهد بود .از طرفي 15 % يعني يك سي سي آن 150 ميلي گرم KCL دارد پس هر يك سي سي آن حاوي 2 ميلي اكي والان KCL مي باشد .

4 / پمپ انفوزيون سرنگ

با توجه به شيوع استفاده از اين دستگاه توجه شما را به رابطه زير جلب   مي كنيم :

اگر بر اساس آنچه در روش ميكروست دارو حل كنيد ، همان مقدار دارو را در سرنگ 100 سي سي حل كنيد تعداد قطره در دقيقه بر حسب دستور داده شده پزشك ، همان مقدار سي سي در ساعت خواهد بود ، مثال :

اگر بيماري دستور 10μ g /min سرم TNG دارد اگر همانند روش ميكروستي شما 5 ميلي گرم TNG در 100 سي سي سرنگ بريزيد چون در روش ميكروستي 12 قطره در دقيقه مي شود پس همان 12 سي سي در ساعت در روش سرنگي خواهد بود فقط اگر سرنگ 50 سي سي استفاده كرديد و همان مقدار دارو را در آن حل كرديد اين مقدار بايد نصف گردد  .

5/ انفوزين هپارين

هر گاه براي انفوزين هپارين فقط 10000 واحد هپارين در 100 سي سي ميكروست حل كرديد تعداد قطرات تنظيمي همان مقدار دستور داده شده پزشك در ساعت است فقط با حذف دو رقم سمت راست آن .

مثال :

       ·          اگر دستور 500 واحد در ساعت است 5 قطره در دقيقه  

       ·          اگر دستور 1000 واحد در ساعت است 10 در دقيقه

اگر دستور 1500 واحد در ساعت است 15 قطره در دقيقه              

6/ اكسيژن

همانطور كه مي دانيد اكسيژن يكي از داروهاي مهم است كه در بخشهاي ويژه مصرف فراواني دارد و معمولاً از طريق سوند بيني ، ماسك و ماسك به همراه كيسه داده مي شود كه بايد ميزان مورد نياز آن را بر حسب ميزان Pao2 بيمار در درصد Fio2 تغييراتي داد . به همين منظور پرستار بايد بداند كه هر ليتر اكسيژن كه در دقيقه به بيمار مي دهد چند درصد اكسيژن دارد .

جدول زير روابط بين تعداد ليتر در دقيقه و Fio2 را نشان مي دهد .

درصد اكسيژن جاري دمي = Fio2 *

نويسنده : مهدي صادقي شرمه

كارشناس ارشد پرستاري وعضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي بقيه ا...(عج)

سئوالات خود را می توانید به آدرس mssharme@yahoo.com بفرستید